Cac phan vi dia tang Viet Nam – Phan 1
Hơn một thế kỷ qua kể từ các công trình đầu tiên cùa các nhà địa chất Pháp cho đến các
công trình cùa các nhà địa chất Việt Nam hiện nay, hơn 8000 công trình nghiên cứu về địa chất
Việt Nam đã được công bố trong các ấn phẩm trong và ngoài nước. Ngoài ra còn nhiều công
trình nghiên cứu, đo vẽ địa chất được cất giữ trong các cơ quan lưu trữ của Cục Địa chất &
Khoáng sản Việt Nam, Bộ Khoa học & Công nghệ, các Viện nghiên cửu địa cliất và các Trường
Đại học. Trong số đó nghiên cửu về địa tầng đã đạt những thành quả rất quan trọng, tạo cơ sở
cho các công trinh nghiên cứu khác về địa chất khu vực.
Chỉ trong thế kỷ 20 hơn 500 phân vị địa tầng đã được xác lập và công bố, nhiều phân vị đã
trớ thành quen biết trong văn liệu địa chất Việt Nam và trong giới nghiên cứu địa chất nói
chung. Trước những năm 50 cùa thế kỷ 20 công tác nghiên cửu địa tầng Việt Nam do các nhà
địa chất Pháp và các nhà địa chất nước ngoài khác tiến hành theo quy cách của giới địa chất
nước họ, do đó các phân vị địa tầng được mô tả theo những quan điểm khác nhau. Từ sau khi
tiến hành lập bản đồ địa chất Miền Bắc Việt Nam tỷ lệ 1: 500 000 (1960-1965) công lác nghiên
cứu địa tầng được đẩy mạnh, số lượng tên các phân vị địa tầng tăng lên nhanh chóng kể từ khi
công lác điều tra và đo vẽ bản đồ địa chất tỷ lệ 1: 200 000 và 1: 50 000 được triển khai rộng rãi
trên phạm vi toàn quốc. Trong đó cách thức phân chia địa tầng, xác lập phân vị địa tầng của
Liên Xô được thống nhất áp dụng và hàng trăm phân vị “điệp”, “hệ tầng”, “tầng” ra đời theo
trường phái Nga v.v… Nội hàm của những phân vị này gần như là một kiểu thời địa tầng địa
phương, thành phần đá của phân vị không được coi là tiêu chuẩn hàng đầu của việc xác lập phân
vị. Cách thức phân chia địa tầng này chỉ được áp dụng ở các nước thuộc Liên Xô trước đâv mà
không được áp dụng rộng rãi trên thế giới.
Nhằm phản ảnh sát thực tế thành phần các thể địa tầng, phản ánh lịch sử phát triển địa chất,
và hội nhập với thế giới rộng rãi, “Quy phạm Địa tầng Việt Nam ” đã được thông qua và công bố
(1994), các phân vị thạch địa tầng được coi là loại phân vị cơ bản trong phân chia và mô tà địa
tầng. Tuy vậy, đến nay chưa có sự nhận thức nhất quán về tính chất chủ đạo của thành phần
thạch học trong các phân vị thạch địa tầng. Nhiều nhà địa chất có xu hướng coi đặc điểm thạch
học như là một tiêu chuẩn cứng nhắc, máy móc và ưa thích mô tả những phân vị mới dù rằng
thực tế đó chỉ là một biến đổi ít nhiều về thành phần đá và trật tự sắp xếp các lớp cùa một phân
vị đã được xác lập từ trước. Trong rất nhiều công trình nghiên cứu, các phân vị địa tầng được
phân định và mô tả mà không tính đến quá trính tiến hóa của môi trường địa chất nội bồn gắn
liền với lịch sử phát triển chung của địa chất khu vực. Hậu quả là số tên các phân vị tăng nhanh
khó kiểm soát nhất là khi cơ quan quản lý nhà nước về địa chất chưa coi trọng việc hình thành
một tổ chức chuyên gia để xét duyệt các phân vị được xác lập mới. Điều này gây phức tạp cho
công tác thông tin địa chất và cho sự nhận thức đúng về lịch sử phát triển địa chất của đất nước.
Chuyên khảo “Các phân vị địa tầng Việt Nam” kế thừa kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học
công nghệ cấp nhà nước KT 01 05 (1995) “Hoàn thiện thang địa tầng Việt Nam” (Lưu trữ Viện
Thông tin khoa học. Bộ Khoa học & Công nghệ). Tư liệu của chuyên khảo bao gồm kết quả nghiên
cứu trong nhiều năm của các lác giả, kết quả nghiên cứu của các tác giả khác đã công bố, lài liệu lưu
trữ có thể tìm được trong các cơ quan lưu trữ của Cục Địa chất & Khoáng sản Việt Nam, Bộ Khoa
học & Công nghệ và các cơ quan khác. Việc hoàn thiện bản thảo chuyên kliào được tiến hành trong
thời gian tlụrc hiện đề tài 721101 (Đánh giả tính hiệu lực các phân vị địa lang Việt Nam ) với sự tài
trợ cùa Chương trình nghiên cứu klioa học cơ bản (Bộ Khoa liọc & Công nghệ).
